Էկոլոգիական եղեռն- 1

Ես հայաստանյան պատասխանատուներին մեղադրում եմ կոռուպցիայի, հանցագործության մեջ

04-07-2017 23:42:12   | Հայաստան  |  Իրավունք
 


 
Ինչո՞ւ… Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման պարագայում ծանր, թունավոր, նաև ռադիոակտիվ մետաղներով աղտոտվելու են Արփա և Որոտան գետերը, Սևանա լիճը, հնարավոր է նաև` Ջերմուկի հանքային ջրերը… Ինչո՞ւ են այս վնասներն ու վտանգներն անտեսված…
«Լիդիան Արմենիա» (նախկինում` «Գեոթիմ») ընկերությունը, որի բաժնետոմսերի 100%-ը պատկանում է «Lydian International» («Լիդիան Ինթերնեյշնլ») ընկերությանը, Վայոց Ձորի մարզի Ամուլսարի ոսկեբեր քվարցիտների հանքավայրում արդեն սկսել է աշխատանքները ու պատրաստվում է շահագործել այն: Ինչպես նշեց «Հայկական բնապահպանական ճակատ» (ՀԲՃ) քաղաքացիական նախաձեռնության համակարգող խորհրդի անդամ, աշխարհագրագետ Լևոն Գալստյանը, «Lydian International»-ն օֆշորային ընկերություն է, գրանցվել ընդամենը 2005թ.:
«Իր ամբողջ գործունեության ընթացքում ինքն անընդհատ ցույց է տվել, որ շատ հակված է տարբեր տեսակի մանիպուլյացիաների` և՛ տեղական մակարդակով, և՛ միջազգային,- ասաց Լ.
Գալստյանը:- 2005 թվականից առ այսօր իրենք ամենաքիչը 5 անգամ փոխել են իրենց նախագիծը, բազմիցս փոխել են տարբեր ինֆրակառույցների տեղադիրքերը, բազմաթիվ անգամներ վերագնահատվել են հանքարդյունահանվող պաշարների ծավալները, ոսկու գնահատված պաշարները, որոնք սկզբում 16,5 տոնն էին ներկայացվում, հետո դարձվեցին 54 տոննա, հետո` 73 տոննա: Հիմա էլ խոսում, ենթադրում են, թե իբր 100 տոննայից կարող է ավելի լինել: Եթե լավ ուսումնասիրենք, ամբողջովին այդ շղթան իրենից ներկայացնում է մանիպուլյացիաների մի հսկայական շարք, որը, ի վերջո, մեզ բերելու, կանգնեցնելու է տխուր փաստի առաջ»:
Բնապահպանի հավաստմամբ, այս բոլոր փաստերը մեկ անգամ ևս ապացուցում են, որ մենք, ընդհանրապես, վստահելու ոչ մի նախադրյալ չունենք այս օֆշորային Լիդիան ընկերությանը, իր ներկայացրած փաստաթղթերին:
«Ասեմ նաև երկու փաստ,- շարունակեց Լ. Գալստյանը,- որոնց մասին մինչև այսօր չի ասվել, որովհետև ուսումնասիրվում էր այդ ամենը: Ընկերությունն անընդհատ շեշտում է, որ իրենք աշխատում են միջազգային ինչ-որ ստանդարտներով` IFС-ի, այսինքն` Միջազգային ֆինանսական կորպորացիայի, և EBRD-ի, այսինքն` Եվրոպայի զարգացման և վերակառուցման բանկի ստանդարտներով:
Ուսումնասիրեցինք իրենց փաստաթղթերը, որոնք ներկայացրել է մասնավորապես IFС-ն` մեր (բնապահպանական խմբերի և տեղի բնակիչների) 2014 թվականի բողոքի հիման վրա: Եվ պարզվում է ինչ. 2007 թվականին, երբ IFС-ն որոշում էր կայացրել աջակցել այս ծրագրին, ինքը, բնականաբար, հասկացել է, որ «Lydian International» ընկերությունն ընդհանրապես անփորձ, նոր ծնված, ինչ-որ անհայտ տեղից ընկերություն է, իր միակ ծրագիրն, այսօրվա դրությամբ, Ամուլսարի ծրագիրն է, որը նրա համար փորձադաշտ է:
2007 թվականին IFС-ն որոշում է կայացրել «Lydian International»-ին աջակցել-չաջակցելու խնդրի վերաբերյալ, IFС-ի փաստաթղթերում հստակ գրված է` քանի որ «Lydian International»-ը ընդհանրապես նոր, շատ կրտսեր ընկերություն է և հայտնի չէ իր գործունեությունը հանքարդյունահանման ոլորտում, մենք վստահում ենք «Lydian International»-ին այն պատճառով, որ տվյալ ընկերությունում այս պահին ներգրավված է ոսկու հանքարդյունաբերությամբ զբաղվող աշխարհի խոշորագույն կազմակերպությունը` «Նյումոնթ»-ը»:
«Նյումոնթ»-ը, ՀԲՃ համակարգող խորհրդի անդամի տեղեկացմամբ, աշխարհի 2-րդ կազմակերպությունն է ոսկու արդյունաբերության ոլորտում, այն այդ պահին ներգրավված էր Ամուլսարի ծրագրում որպես լուրջ բաժնեմաս ունեցող: Ըստ բնապահպանի, IFС-ն փաստորեն վստահելով «Նյումոնթ»-ի փորձառությանը, քանի որ «Նյումոնթ»-ը կա այդ գործընթացում, ենթադրելով, որ հետագա ամբողջ գործընթացը կլինի հիմնավորված փաստաթղթերով, ուսումնասիրություններով, իհարկե, այդ վստահությունից ելնելով, ֆինանսավորել է «Lydian International» ընկերությանը, դարձել նրա բաժնետեր, մոտավորապես 17 միլիոն դոլար ներդրում կատարել 2007 թվականին, որը շատ անհրաժեշտ էր այս ծրագիրը սկսելու համար, որովհետև առանց դրա, հնարավոր չէր ուսումնասիրություններ անել:
«Այսինքն` IFС-ն կարևորագույն ներդրում է կատարել Ամուլսարի ոսկու ծրագրի իրականացման համար` հաշվի առնելով «Նյումոնթ»-ի մասնակցությունը,- ասաց Լ. Գալստյանը:- Հետո, 2010 թվականին «Նյումոնթ»-ն ընդհանրապես դուրս է եկել այս ծրագրից, մնացել է «Lydian International»-ը` իր ընդհանրապես փորձառություն չունեցող անձնակազմով և այս տեսակի ու բազմաթիվ այլ հետազոտություններով, որոնց մեջ անընդհատ կարմիր թելի նման անցնում է այն գաղափարը, որ մենք քանի որ IFС-ի և EBRD-ի ստանդարտներով ենք ամեն ինչ մշակել, հետազոտությունները պատվիրել, դրա համար ոչ մի խնդիր չի առաջանա:
Կներեք, այդ հիմնավորումն ընդհանրապես ոչ մի հիմք չի կարող ունենալ, որովհետև, նախ, Հայաստանի կառավարությունն իրականում չի կատարել ոչ մի անկախ գնահատում: Երբ որ ծանոթանում ենք բնապահպանության նախարարության «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության փորձաքննական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի և Սևանա լճի փորձագիտական հանձնաժողովի եզրակացություններին, տեսնում ենք, որ դրանք ստորագրողները կարդալով ընկերության ներկայացրած փաստաթղթերը, վարվել են այսպես` քանի որ իրենք գրել են, մենք էլ հավատում ենք իրենց գրածին: Կառավարության, պետության կողմից ո՞վ է այլընտրանքային ուսումնասիրություններ կատարել, ոչ մեկը:
Բարեբախտաբար, բազմաթիվ այլ փորձագետներ կատարել են փորձաքննություններ, ուսումնասիրություններ, տվել եզրակացություններ: Այդ աշխատանքներին վերջին շրջանում միացել են նաև միջազգային շատ լուրջ փորձագետներ, դոկտոր, պրոֆեսորներ` այդ բնագավառում 20-30 և ավելի տարվա փորձ ունեցող, նրանք արդեն տվել են իրենց եզրակացությունները, որոնցում կան նշածս փաստերի նման բազմաթիվ փաստեր, որ «Լիդիան Արմենիա» ընկերությունը, ըստ էության, լիարժեք չի կատարել ուսումնասիրությունները, լիարժեք չի ներկայացրել վտանգները, և շատ ենթադրություններ, թե ոչ մի խնդիր չի առաջանա Որոտան- Արփա- Սևան թունելի, ջրամբարների, Արփա, Որոտան գետերի, Ջերմուկի հանքային ջրերի և, ընդհանրապես, այդ տարածքների հատկապես ջրային համակարգերի հետ կապված, այնքան էլ չեն համապատասխանում իրականությանը կամ հիմնավորված չեն գիտական լուրջ փաստերով:
Կառավարությունը, ըստ էության, չունենալով գնահատման ռեալ մեխանիզմներ (էկոլոգիական վնասի տնտեսական գնահատման մեխանիզմներ ու դրա մեթոդիկա պետք է լինեն), ցանկություն էլ չունի այդ մեթոդիկան ունենալ, որովհետև եթե այդ մեթոդիկայով իրականում լուրջ գնահատում կատարվի, Հայաստանում երևի ոչ մի հանքավայրի, բացի Քաջարանի հանքավայրից, շահագործման նույնիսկ տնտեսական հիմնավորումը կարող է չապացուցվել: Ուղղակի ստացվում է, որ մնացած հանքավայրերը տնտեսապես շահավետ չեն, քանի որ նրանց էկոլոգիական վնասը շատ ավելի մեծ է: Այդ գնահատման մեխանիզմները չկան, չափորոշիչները չկան, բայց կառավարությունն, առանց դրա, որոշում է կայացրել, որ պետբյուջե մուտք արվելիք ենթադրյալ 400-500 միլիոն դրամն ավելի կարևոր է, քան այն բոլոր վտանգներն ու վնասները, որոնք ինքը, որպես կառավարություն, ոչ հաշվարկել է, ոչ էլ գնահատել»:
Նմանատիպ հանքավայրերի շահագործման համաշխարհային փորձը, ՀԲՃ համակարգող խորհրդի անդամի տեղեկացմամբ, ցույց է տալիս, որ առաջ են գալիս ահռելի վտանգավոր էկոլոգիական հետևանքներ, վնասներ, որոնք որոշակի կառավարությունների ստիպել են դիմել տարբեր քայլերի: Մոտ 6 երկիր, որոնց մի մասը` եվրոպական, արգելել են աղքատ ոսկու հանքավայրերից ցիանիդով ոսկու արդյունահանման իրավունքը:
«Աղքատ, այսինքն` այն հանքավայրերի, որտեղ հանքաքարի 1 տոննայում 2 գրամից պակաս է ոսկու պարունակությունը, հանքաքարի ցիանիդով տարալվացումն արգելված է, որովհետև դրա էկոլոգիական հետևանքներն այնքան ահռելի են, որ ավելի լավ է արգելել, քան թե թույլատրել,- ասաց Լ. Գալստյանը:- Իսկ Ամուլսարում եղած հանքաքարում ոսկու միջին պարունակությունը տոննայում ընդամենը 0,78 գրամ է: Այսինքն` եթե մենք ունենայինք լուրջ բնապահպանական և այլ օրենսդրություն, Ամուլսարի հանքավայրի շահագործումը նաև տնտեսապես ոչ շահավետ և անիմաստ կհամարվեր, բայց քանի որ մեզ մոտ գրեթե ամեն ինչ թույլատրված է, այն համարված է տնտեսապես շահավետ:
Սալվադորը վերջերս ընդհանրապես արգելեց բաց հանքերի շահագործումը: Բազմաթիվ երկրներում արգելում են ոսկու հանքերի, մետաղական հանքերի բաց եղանակով շահագործումը` հաշվի առնելով հենց ջրային պաշարների վրա աղետալի ազդեցությունը: Դա փաստ է, համացանցում բոլորը կարող են գտնել, ծանոթանալ»:
Որպեսզի հասկանալի լինի, թե այդպիսի հանքավայրի շահագործումն ինչ տնտեսական բեռ կարող է լինել տարբեր կառավարությունների ու ժողովուրդների, մարդկանց վրա, բնապահպանը բերեց նաև Միացյալ Նահանգների օրինակը. ԱՄՆ-ի Բնական միջավայրի պահպանության գործակալությունը գնահատել է մի դեպք, երբ գետի 27 կիլոմետրանոց մի հատված աղտոտվել էր հանքի թթվային դրենաժի հետևանքով: Այդ գետի վերականգնման համար նրանք արդեն իսկ ծախսել են 210 միլիոն դոլար, բայց դեռևս չեն կարողացել հասնել ցանկալի արդյունքի:
Բացի այդ, ինչպես տեղեկացրեց ՀԲՃ համակարգող խորհրդի անդամը, հիշյալ գործակալությունը հաշվարկ են կատարել և արդյունքում պարզել, որ 40-ից ավելի մետաղական հանքավայրեր տարեկան 4,5-ից մինչև 7 միլիարդ լիտր ջուր թթվային դրենաժի պատճառով ամբողջովին աղտոտում են անվերադարձ: Պարզվել է նաև, որ բնական միջավայրին ԱՄՆ-ի այդ 40-ից ավելի լքված և այլ մետաղական հանքավայրերի (որոնք կան Միացյալ Նահանգների հատկապես արևմտյան ափում) պատճառած վնասները վերացնելու համար պահանջվում է 20-54 միլիարդ դոլար:
«Հիմա,- շարունակեց Լ. Գալստյանը,- մենք խոսում ենք Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման դեպքում ինչ-որ 400-500 միլիոն դոլարի մասին, որը պետբյուջեն իբր թե պետք է ստանա, առանց հաշվի առնելու, որ այդ հանքավայրի շահագործման դեպքում սպասվող աղտոտումը, հատկապես ջրերի (Որոտան-Արփա-Սևան թունել, Կեչուտի, Սպանդարյանի ջրամբարներ, Որոտան, Արփա, Դարբ գետեր, ի վերջո, մեր նաև ազգային հարստություն համարվող Սևանա լիճ և Ջերմուկի հանքային ջրեր, որոնք նույնպես մեր ազգային հարստությունն են): Այդ ամենը դրել են աղտոտման վտանգի տակ և ասում են` ոչ մի խնդիր չկա, ոչ մի խնդիր չի առաջանա:
Մեր երկիրը, ըստ էության, վեց գետերի հովիտներ է, հերթով այդ բոլոր հովիտները ոչնչացնում են: Սյունիքը ոչնչացրել են, հարավից բարձրանում են վերև, շուտով կհասնեն ավելի վերևի` Սյունիքի հյուսիային մասերը, հանրապետության հյուսիսում սկսել էին, հիմա շարունակեցին Թեղուտով: Կենտրոնական մասն էր մնացել քիչ թե շատ մաքուր, որը դեռ մետաղական հանքարդյունահանման վնասը չէր ստացել, սակայն մենք Ամուլսարի պարագայում երկու գետավազան` Արփայի հովիտն ու Որոտանի հովիտը, և երկու ձոր կանգնեցրել  ենք այդ աղետի առջև: Արփայի հովտի ներքևի գյուղերի մոտ 80 տոկոսն իրենց խաղողի այգիները` ձեզ
բոլորիդ հայտնի արենու և այլն, ջրում են այդ ջրով: Սակայն, գնահատական չկա, ասում են` ոչ մի խնդիր չի լինի, իսկ ո՞վ ասաց, ապացուցեց, որ որևէ խնդիր չի լինի:
Ծանր, թունավոր, վտանգավոր մետաղները, նաև ռադիոակտիվ մետաղները, որոնք շատ ավելի մեծ պարունակություն ունեն Ամուլսարի հանքավայրում, քան ոսկին, անգամներո՛վ ավելի շատ, դրանք բոլորը հանքաքարի ջարդելու, փշրելու արդյունքում տարածվելու են այդ ամբողջ տարածքում, հետո քամիների, ջրերի միջոցով տարածվելու են տասնյակ կիլոմետրեր: Դա այնքան ակնհայտ ու գիտականորեն ապացուցված փաստ է, որ մենք չենք էլ ուզում դրա մասին խոսել, որքան էլ «Լիդիան Արմենիան» պնդի, թե ոչ մի խնդիր չի լինի: Բոլորս լավ գիտենք, որ մինչև 30-40 կիլոմետր այդ աղտոտումը տարածվում է, ինչի՞ մասին է խոսքը»:
Ամուլսարի հանքի թթվային դրենաժի վերաբերյալ ի՞նչ է գրված էլ «Լիդիան Արմենիան» ընկերության ներկայացրած Ամուլսարի ոսկեբեր քվարցիտների հանքավայրի հանքարդյունահանման համալիրի փոփոխված նախագծի շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման (ՇՄԱԳ) հաշվետվության մեջ և ի՞նչ ներկայացված չէ: Պատասխանելով մեր այս հարցին, ՀԲՃ համակարգող խորհրդի անդամն ասաց.
«Իրենք որոշակի ընթացքից հետո թթվային դրենաժի խնդիրը ներառել են իրենց փաստաթղթերի մեջ, քանի որ արդեն աղմուկ էր բարձրացել մասնագետների ու բնապահպանների կողմից: Հստակ է, որ իրենք ունեն մոտավորապես 125 էջից կազմված անգլերեն լեզվով ուսումնասիրություն` պատվիրված այդ խնդրի վերաբերյալ, բայց որից հայերեն տարբերակում ներկայացված է ընդամենը 4-5 էջ, այսինքն` 4-5 էջով իրենք ինչ-որ բաներ ներկայացրել են իրենց վերջնական հաշվետվությունում, որն ուսումնասիրել է բնապահպանության նախարարությունը:
Մենք համոզված ենք, որ այդ մոտ 125 էջանոց և անգլերեն լեզվով մնացած շատ այլ փաստաթղթերը, որոնք շատ մեծ տեղեկատվություն են պարունակում և այնտեղ ռիսկերը նշված են, պետական ոչ մի մարմնի կողմից ուսումնասիրված չեն, քանի որ բնապահպանության նախարարության «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության փորձաքննական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի եզրակացության մեջ մենք ոչ մի բառ չենք տեսնում դրա, նշված ռիսկի կառավարման մասին: Այդ խնդրի մասին ոչ մի խոսակցություն ու քննարկում չեն ուզում անել, որովհետև բոլորը գիտեն, որ այդ խնդիրն անվերահսկելի խնդիր է, չկառավարվող ռիսկ»:
 
Արթուր Հովհաննիսյան
 
Նոյյան տապան   -   Իրավունք
Լուրեր Հայաստանից եւ Սփյուռքից

Կարդացել են 2509 անգամ
Noyan Tapan - Նոյյան տապան
Facebook Group · 3 365 անդամ
Միանալ խմբին
Միացեք մեր «Ֆեյսբուքյան» խմբին՝ մեր հաղորդումները քննարկելու եւ բանախոսներին հարցեր ուղղելու համար



Բաժանորդագրվեք «Նոյյան Տապան»-ի մեր էջերին«Յութուբում», «Ֆեյսբուքում» Եւ «Թվիթերում»` մեր հաղորդումներն անվճար դիտելու համար


Ամուլսարի հաքավայրի խնդիրները թեմայով կարդացեք նաեւ.

13-05-2019 Ջերմուկի հանրահավաքի ամփոփում, Նամակ ՀՀ կառավարությանն ու ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներին 06-02-2019 Ամուլսարի հետ կապված դատական հայց՝ ընդդեմ բնապահպանության նախարարի 28-12-2018 Ի՞նչ հաշվետվություն էր թաքցնում Բնապահպանության նախարարն ու ի՞նչ է գրված այնտեղ Ամուլսարի ծրագրի և Լիդիանի մասին․ ՀԲՃ13-12-2018 Բաց նամակ Ամուլսարի նախագծի վերաբերյալ29-11-2018 Բաց նամակ ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանին27-07-2018 Նորերն իրականում տարբերվո՞ւմ են նախկիններից, թե սոսկ խոսքեր են, խոսքեր, խոսքեր (ֆոտոշարք)…14-07-2018 Ամուլսարի ոսկու հանքի շահագործման վերաբերյալ մտահոգություններ եւ առաջարկություններ13-07-2018 Ինչպե՞ս և ինչո՞ւ սկսվեց պայքար Ամուլսարում ոսկու հանքի դեմ. Բնապահպանական տեսակետ13-07-2018 ԱԱԾ-ն խուզարկում և հարցաքննում է ցուցարարներին.«Հրապարակ»12-07-2018 Ամուլսարի պայքարը չի մասնատվել և հանք բարձրացող ճանապարհները փակ են. Ցուցարար 11-07-2018 Սպանության սպառնալիքներն իրական չեն եղել․ ԱԱԾ-ն՝ «Լիդիան Արմենիա» ընկերության աշխատակիցների հասցեին հնչած սպառնալիքների մասին10-07-2018 «Երկու կողմն էլ` նախորդ կառավարության ներկայացուցիչները և հեղինակները հանքերի շահագործման, խարդախության են դիմել». Զարուհի Փոստանջյան (ֆոտոշարք)07-07-2018 Փաստաբաններն Ամուլսարի ծրագրի հետ կապված հարցով անվճար իրավաբանական օգնություն կտրամադրեն բնապահպաններին06-07-2018 Վարչապետը հանդիպել է Ամուլսարի հանքի շահագործման դեմ բողոքող քաղաքացիներին ու «Լիդիան Արմենիա»-ի ներկայացուցիչներին06-07-2018 Ուղիղ միացում.Վարչապետի դահլիճային հանդիպումը Լիդիանի ներկայացուցիչների եւ բնապահպանների հետ 06-07-2018 Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում է Ամուլսարի շահագործման դեմ հանդես եկող քաղաքացիների հետ.168.am06-07-2018 Վարչապետ Փաշինյանը Ջերմուկում է՝ ծանոթանալու Ամուլսարի խնդրին.tert.am05-07-2018 Եղեգիսում հէկ-երի, Ջերմուկում ու շրջակա համայնքներում Ամուլսարի շահագործման դեմ պայքարը մեծ, համահայկական ընդվզման շարունակությունն են05-07-2018 Արդեն երկու շաբաթ է, Ամուլսարի փրկության թեման գլխավորն է երկրում և այն այլևս չի դառնալու երկրորդական` մինչև լուծում չստանա03-07-2018 Ամուլսարի ծրագրի իրականացումը սպառնում է նաև Սևանա լճին՝ ծանր մետաղներով, ռադիոակտիվ և վտանգավոր այլ նյութերով…02-07-2018 Ահա ձեզ անհերքելի փաստ, պարոն Փաշինյան. բուն հանքի տարածքում թթվային դրենաժի անկառավարելի լինելը թաքցվել է փորձաքննությունից (տեսանյութ և ֆոտոշարք)02-07-2018 Ամուլսարի ոսկու հանքի հետ կապված հետագա որոշումները պետք է հիմնված լինեն անհերքելի փաստերի վրա. ՀՀ վարչապետ02-07-2018 Բրոնոզյանի խորհրդատուների հայտարարությունն Ամուլսար այցից հետո30-06-2018 Հայաստանի պետական անվտանգությունը խաթարվելու է Ամուլսարում անկառավարելի էկոլոգիական և այլ ռիսկերի հետևանքով12-06-2018 ՀՀ էներգետիկ ենթակառուցվածքների և բնական պաշարների նախարարությունը չընդունեց քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների` հանքերի վերաբերյալ առաջարկությունները11-06-2018 «Փնտրվում» է Lydian International-ի գլխավոր տնօրեն Հովարդ Սթիվենսոնը․ ՀԲՃ25-05-2018 Մի անհանգստացեք, պարոն վարչապետ, Լիդիան Արմենիա»-ն չի՛ կարող դիմել որևէ միջազգային դատարան23-05-2018 Երկնքից էլ Աստված իջնի` այս հանքը չի բացվելու (տեսանյութեր)13-05-2018 Լիդիանը կոլապսի առջև է․ Հայկական բնապահպանական ճակատ06-04-2018 Հայ պառլամենտական ների միջազգային ասոցիացիայի և «Հայաստանի կանաչների միության» անդամների համատեղ քննարկումը՝ Ամուլսարի շուրջ ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ30-03-2018 ՀՀ բնապահպա նության նախարար Արծվիկ Մինասյանը մե՞ր ընկերն է, թե «արջի» (տեսանյութ)30-03-2018 Խորհրդի անդամ և հրավիրված հասարակական կազմակերպությունները քննարկել են Ամուլսարի շահագործման ծրագիրը28-03-2018 Ոչնչացվող Հայաստան (ֆոտոշարք)21-03-2018 Ամուլսարը, լրատվամիջոցները և Լիդիանը. ՀԲՃ16-03-2018 Ամուլսարում ջրերի սպասվող աղտոտման մասին Լիդիանի սխալ և անհիմն պնդումներին ի պատասխան․ ՀԲՃ14-03-2018 «Նոյյան Տապան»-ի «Քննարկում» հաղորդաշարի հյուրն է «Հայաստանի կանաչների միության» նախագահ Հակոբ Սանասարյանը (տեսագրություն) 13-03-2018 Հանրային խորհրդում հանքարդյունաբերության ոլորտի վերաբերյալ աշխատանքային քննարկում է տեղի ունեցել06-03-2018 Բաց նամակ Արծվիկ Մինասյանին15-02-2018 Եվրոպական բանկը հրաժարվում է Ամուլսարում իր պատասխանատվությունից․ ՀԲՃ 16-01-2018 Ամուլսարի շահագործմամբ առհավետ կորցնելու ենք այդ մակերեսի երկրաբանական կառուցվածքը՝ բուսական-կենդանական աշխարհը, գետերն ու սառնորակ աղբյուրները (տեսանյութ)15-01-2018 Ամուլսարի հանքի շահագործումից այսուհետ սպառնալիքները ավելի մեծ են լինելու.Նոր՝ թվեր (տեսագրություն) 08-01-2018 Փորձագետների հանդիպումը չի կայանալու, թեև «Լիդիանը» ընդունել էր հրավերը28-12-2017 Անկախ փորձագետները մերժում են Լիդիանի ներկայացուցիչների հետ հանդիպելու ՀՀ բնապահպանության նախարարի հրավերը14-12-2017 ՀԲՃ. ՀՀ ԲՆ հերթական «հանճարեղ» պատասխանը Ամուլսարի վերաբերյալ հարցմանը04-11-2017 «Լիդիանը» հերքում է, թե Ամուլսարը սպառնում է ողջ Հայաստանին25-10-2017 Հայաստանի համար կործանարար հետևանքներ ունեցող Ամուլսարի ոսկու ծրագրի առնչությամբ01-10-2017 Հայաստանի ջրային սիրտը շարունակում է վտանգված մնալ․ Հարութ Բրոնոզյան04-08-2017 Չփնտրել անփնտրելին. Վարչապետը պատգամավորին չներկայացրեց Ամուլսարի մասին խոստացված նյութերը28-07-2017 Տարեկան 200 000 տոննա ամոնալ է պայթեցվելու Հայաստանի հազվագյուտ մաքուր մնացած վայրերից մեկում, Ջերմուկ առողջարանային քաղաքի քթի տակ (ֆոտոշարք)26-07-2017 Ըստ միջազգային հեղինակավոր փորձագետների՝ Ամուլսարի ոսկու ծրագիրը չի կարելի սկսել։ Ինչեր է թաքցրել Լիդիանը, և ինչից է «անտեղյակ» ՀՀ կառավարությունը21-07-2017 Հայաստանի ազգային անվտանգությունը` սպառնալիքի տակ. Ամուլսարում առաջացող ծծմբական թթուն լինելու է խիստ թունավոր. SOS, SOS, SOS…12-07-2017 Լիդիանի նման անփորձ ընկերություն մը ի՞նչ գործ ունի Ամուլսարում. Հարութ Բրոնոզյան06-07-2017 Ամուլսարի ծրագրի իրագործմամբ հարվածի տակ են Արփան, Սևանա լիճը, Ջերմուկի ջրերը …04-07-2017 Էկոլոգիական եղեռն- 128-06-2017 Ինչպես կործանել Հայաստանը28-06-2017 Ամուլսարի վերաբերյալ վարչապետի հայտարարությունը ցույց տվեց, որ նա չի տարբերվում իր նախորդներից. բնապահպաններ (տեսանյութ)28-06-2017 Վարչապետը Ամուլսարի առնչությամբ փորձեց փափուկ բարձ դնել ժողովրդի գլխի տակ. (տեսագրություն)24-06-2017 Մարդասիրական «Ավրորան» և հակամարդկային «Ամուլսարի ոսկու ծրագիրը»22-06-2017 Սփյուռքը եւս անհանգստացած է Ամուլսարի հանքի շահագործման իրական հետեւանքներից (տեսագրություն)18-06-2017 «Ավրորան» ու Ամուլսարում հանքը համատեղելի՞ են․ բաց նամակ Ռուբեն Վարդանյանին և Նուբար Աֆեյանին 15-06-2017 Բնապահպա նությա՞ն, թե բնավերման նախարարություն…14-06-2017 Հասկանո՞ւմ եք, թե ինչ կկատարվի այն թունելի փլուզումից հետո, որով տեղափոխվող ջուրը պետք է հասցվի Սևանա լիճ14-06-2017 Հեռուստակամուրջ․ «Ամուլսարի ոսկու ծրագիրը և հանքարդյունահանումը` սպառնալիք Հայաստանի գոյությանը» թեմայով 13-06-2017 Խելագարվե՞լ եք, այս ի՞նչ եք անում…13-06-2017 Ամուլսարի հանքի շահագործումը անթույլատրելի է․ Լեւոն Գալստյան07-06-2017 Վարչապետին չի՞ հետաքրքրում Սևանա լճի ու մեր թունավորման վտանգը, թե՞ Ամուլսարի ծրագրի ետևում կանգնածները նրանից ավելի զորեղ են31-05-2017 «Ջերմուկ» հազվագյուտ հանքային ջուրը` կորստյան վտանգի տակ28-05-2017 Հեռուստակամուրջ - քննարկում Ամուլսարի եւ Հայաստանի հանքարդյունաբերության վերաբերյալ24-05-2017 Կուրացնող ոսկին և մոտ ապագայում Սևանա լճի ու մեր թունավորման վտանգը (ֆոտոշարք)05-04-2017 Ամուլսարի նախագծի տեխնիկական բացերն ու խնդիրները28-02-2017 Վտանգի տակ են տարածաշրջանի ռազմավարական քաղցրահամ և հանքային ջրերի պաշարները.ՀԲՃ20-02-2017 Միջազգային բանկերի (IFC, EBRD) գերագնահատված չափանիշների հետքերով․ ՀԲՃ30-12-2016 ԱՄՈՒԼՍԱՐ՝ ՀՐԱՇՔՆԵՐԻ ԴԱՇՏ․ դոկտոր Արմեն Սաղաթելյան10-08-2012 Ամուլսարի ծրագիրը այս փուլում11-07-2012 Հայաստանում հանքարդյունաբերության ոլորտի լիցենզավորումն առավել թափանցիկ կդառնա18-06-2012 Շփոթմունք՝ Ամուլսարի խնդրի շուրջ16-06-2012 «ԷկոԼուր»-ի բաց նամակը «Գեոթիմ» ՓԲԸ-ին12-06-2012 «Ջերմուկ» քաղաքն ունի ընտրության երկու ուղի` կամ տուրիզմի, կամ հանքարդյունաբերության կենտրոն07-06-2012 «Գեոթիմ» ՓԲԸ-ն կոչ է անում «Ջերմուկը հանք չի դառնա» քաղաքացիական նախաձեռնությանը չներխուժել Ընկերության տարածք 01-06-2012 Քննարկեցին Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման ռիսկերը17-05-2012 Տեղի կունենա քննարկում Ամուլսարի ոսկու հանքի հնարավոր շահագործման խնդրի շուրջ 08-05-2012 Գեոթիմը հիմնեց Գնդեվազի ծառուղին 03-05-2012 «Ջերմուկը հանք չի դառնա» քաղաքացիական նախաձեռնությունը խնդրում է ՀՀ նախագահին ամայանալու վտանգից փրկել Ջերմուկ քաղաքը13-03-2012 Գեոթիմը չի մասնակցում «քննարկմանը»22-02-2012 Ամուլսարի հանքավայրի «անթույլատրելի» շահագործման մասին ՀԱԿ-ի հայտարարությունը չունի որեւէ հիմնավորում. «Գեոթիմ» ՓԲԸ21-02-2012 Վտանգի տակ է դրված ազգի գենոֆոնդը12-01-2012 Ամուլսարի ոսկու հանքավայրի շահագործումն Ջերմուկի տարածաշրջանում անթույլատրելի է05-08-2011 ՎԶԵԲ-ը եւ ՄՖԿ-ն ներդրումներ են կատարում բրիտանական «Լայդիան Ինթերնեյշնլ»-ի Ամուլսարի ոսկու նախագծում 11-07-2011 Ամուլսարում ոսկու երկրաբանա-հետախուզական աշխատանքները լավ արդյունքներ են տվել02-02-2011 Հայաստանում եւս մեկ ոսկու հանքավայր կշահագործվի բաց եղանակով