Հաղորդագրութիւն առաջին
մեծագոյն յանցագործութեան մասին գիտութեան մէջ Հայաստանի։
Գրիգոր Բարսեղեան
Հայաստանի մասնագէտներու խորհրդի նախագահ, գիտութիւններու դոկտոր,
Մարիա Կիւրիի անունով միջազգային գիտական մրցանակի տէր
Իրականում յանցագործութիւններ շատ կան։ Այս բաժինին մէջ մենք նշելու ենք “Հիմնական յանցագործութիւն”.
Քանի որ այս երկրի համար ճակատագրական յանցագործութիւն է
խնդրում եմ կառավարութիւնը եւ իրավապահ մարմինները
ընդունիլ այս հաղորդագրութիւնը
որպես յայտարարութիւն յանցագործութեան մասին։
Հիմնական յանցագործութիւնը կը վերաբերի նախարարութեան (որ նաեւ, Կրթութեան եւ Գիտութեան կոմիտէին) կողմէ ներդրուած գիտնականներու գնահատման համակարգին, որ կը հիմնուի միայն հրապարակուած յօդուածներու հաշուարկին եւ այդ ամսագրերու դասակարգման վրայ։
Այս սորոսական գիտնականներու գնահատման համակարգը ուղղուած է գիտութիւնը ոչնչացնելու փոքր երկիրներու մէջ։ Կառավարութեան կողմէ առաջադրուած չափանիշներուն համաձայն, մեր ժամանակի բացառիկ մաթեմատիկոս Ս. Մերգելեանը գնահատուած է որպէս լաբորանտ, որովհետեւ իր հրապարակումները քիչ են։ Պարզապէս մտածեցէք! Մեր իշխանութիւնները գնահատում են ամենալաւը որպէս ամենավերջինը!
Այսպիսի սխալը պարզապէս սպաննում է Հայաստանի գիտութիւնը, հետեւաբար նաեւ Հայաստանն ինքնին։
Այսպիսի գիտնականներու գնահատման համակարգը, (առաջարկուած կառավարութեան կողմէ) ամբողջովին հաշուի չի առնում գիտնականներու բարձր դասի համար ամենակարեւոր չափանիշը։
Միակ եւ հիմնական չափանիշը գիտնականներու բարձր դասի համար այն է,
որ ուրիշ գիտնականներ միջազգային մակարդակով կը յայտարարեն
հասարակական գիտական գրականութեան մէջ,
որ այս գիտնականը ստացած է բացառիկ արդիւնք,
կամ ստեղծած է նոր ուղղութիւն, կամ, որ շատ աւելի լավ է, ստեղծած է նոր տեսութիւն։
Երկու նկատառում։
(1) Նշեցէք, որ բոլոր մեծ կամ բացառիկ գիտական մրցանակները աշխարհում տրուում են հենց վերոնշեալ միակ եւ հիմնական չափանիշի հիման վրայ գիտնականներու բարձր դասի համար
(2) Նշեցէք, որ հազարաւոր հրապարակումներ լավ ամսագրերում անգամ մօտաւորապէս չեն հասնում նշուած չափանիշին։ Այդ է, նշուած “Միակ եւ հիմնական չափանիշը գիտնականներու բարձր դասի համար”, հազար անգամ աւելի կարեւոր է քան որեւէ այլ չափանիշ։ Մեկ անգամ եւս կրկնենք, այս չափանիշը ամբողջովին անտեսուած է մեզ մոտ! Սա պարզապես ահաւոր է!
Անտեսումը նախարարութեան (կոմիտէի) կողմէ նշուած միակ եւ հիմնական չափանիշի համար գիտնականներու բարձր դասի համար պարզապէս սպաննում է Հայաստանի գիտութիւնը, հետեւաբար նաեւ Հայաստանն ինքնին։
Անհրաժեշտ է, վաղ թէ ուշ, այս բոլորը կը դառնայ մանրամասն ուսումնասիրութեան առարկայ եւ կը բարձրանա հարցը, թէ արդեօք այս բոլորը սխալ էր նախարարութեան (կոմիտէի) կամ արդեօք սա եղել է չարամիտ գործողութիւն, ուղղուած Հայաստանի գիտութեան սպաննելու։ Հստակ է, որ նման իրավիճակում նախարարութիւնը (եւ կոմիտէն) կը յայտարարեն, որ իրենք պարզապէս անգրագիտ էին եւ, հետեւաբար допустили ошибку; կը յայտարարեն եւ, որ իրենց նպատակ չէր գիտութիւնը սպաննել Հայաստանի։
Այստեղ ես անձամբ կը յայտարարեմ, որ այսպէս չէ, որ իրենք չարամիտ կերպով սպաննում էին Հայաստանի գիտութիւնը։ Գիտէք, որ ես անձամբ մի քանի տարի առաջ հանդիպած էի նախարար Ժաննա Անդրեասեանի հետ, պատմեցի իրեն այս մասին, ուղարկեցի իրեն եւ կոմիտէին համապատասխան իմ յօդուածները, ուր գրուած է այս մասին։ Սա կը նշանակէ, որ պաշտօնեաները նախապես տեղեկացված էին ահաւոր իրավիճակի մասին գիտութեան մէջ, եւ քանի որ իրենք չեն ձեռնարկած գործողութիւններ իրավիճակը շտկելու համար (որ իրենց առաջին պարտականութիւնն էր), ապա իրենք գիտակցաբար գնում էին գիտութեան սպանութեան։
Այդ է, պաշտօնեաներու վրայ է ամբողջ պատասխանատվութիւնը
գիտութեան ողբալի եւ անբարոյական վիճակի համար եւ նրանք պէտք է դատի ենթարկուին։
* Այս բնագիրը ինքնաշխատօրէն թարգմանուած է արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կողմէ: