ԵԱԴ «Արդար քվե» դիտորդական առաքելութիւնը հրապարակած է 2026 թուականի ԱԺ ընտրութիւններու ամփոփիչ զեկոյցը.

 

«Երիտասարդական ակումբներու դաշնութեան (ԵԱԴ) «Արդար քվե» դիտորդական առաքելութիւնը հրապարակած է 2026 թուականի հունիսի 7-ին կայացած Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի ընտրութիւններու վերաբերեալ իր ամփոփիչ զեկոյցը, որ հիմնուած է երկարաժամկետ եւ կարճաժամկետ դիտորդներու դիտարկումներուն, քաղաքացիներու ահազանգերուն, ինչպէս նաեւ առաքելութեան կողմէ հավաքագրուած ու վերլուծուած փաստական տվյալներու վրայ։

 

Դիտորդական առաքելութեան աշխատանքներուն մասնակցած են Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կողմէ հավատարմագրված 368 դիտորդներ, որոնց մէջ՝ 40 երկարաժամկետ եւ 300-էն աւելի կարճաժամկետ դիտորդներ։ Դիտարկումը իրականացուած է Հայաստանի Հանրապետութեան ողջ տարածքին՝ ընդգրկելով ընտրական գործընթացի բոլոր փուլերը՝ նախընտրական շրջանից մինչեւ քվեարկութեան օրը, ձայներու հաշուարկը, արդիւնքներու ամփոփումը եւ հետընտրական զարգացումները։

 

Զեկոյցի համաձայն՝ ընտրական գործընթացը ուղեկցուած է ընտրական իրաւունքի հիմնարար սկզբունքներուն առնչուող բազմաթիւ եւ բազմաբնոյթ խախտումներով ու մտահոգիչ երեւոյթներով։ Դիտորդական առաքելութիւնը հատկապես առանձնացնում է վարչական ռեսուրսի լայնածաւալ կիրառումը, պետական եւ քաղաքական գործունէութեան սահմաններու խախտումը, պետական եւ համայնքային ծառայողներու քաղաքական գործընթացներուն ներգրավումը, կրթական հաստատութիւններու քաղաքականացումը, ընտրողներու նկատմամբ ճնշումը եւ ուղղորդումը, ընտրակաշառքի վերաբերեալ բազմաթիւ հաղորդումներ, ինչպէս նաեւ քաղաքական ատելութեան խօսքի եւ սպառնալիքներու տարածման դեպքերը։

 

Առաքելութեան գնահատմամբ՝ արձանագրված խնդիրներու զգալի մասը կրել է ոչ թէ մեկուսացված, այլ համակարգային եւ կրկնուող բնոյթ։ Դրանց տարածուածութիւնը ու բազմազանութիւնը վկայում են, որ ընտրական գործընթացի օրինականութեան գնահատումը չի կրնար սահմանափակուիլ առանձին միջադեպերու ուսումնասիրութեամբ, այլ պահանջում է ամբողջական դիտարկում՝ հաշուի առնելով դրանց համակցուած ազդեցութիւնը քաղաքական մրցակցութեան հավասարութեան, ընտրողներու ազատ կամարտահայտման եւ ընտրական գործընթացի նկատմամբ հանրային վստահութեան վրայ։

 

Նախընտրական ժամանակահատուածին առաքելութիւնը գրանցած է հարյուրաւոր հաղորդումներ, որոնց մէջ՝ 154 դեպք ապօրինի քարոզչութեան, 114 դեպք վարչական ռեսուրսի օգտագործման, 47 դեպք թշնամանքի հրահրման, 27 դեպք իշխանութեան կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններու կողմէ ճնշման, 26 հաղորդում ընտրակաշառքի, ինչպէս նաեւ ընտրողներու նկատմամբ ճնշման, քաղաքական մրցակցութեան անհավասար պայմաններու եւ դիտորդներու իրաւունքներու խախտումներու վերաբերեալ։ Զեկոյցին մէջ նշուած է, որ արձանագրված բազմաթիւ դեպքեր առնչուած են պետական պաշտոնատար անձանց քարոզչական գործընթացներուն ներգրավման, հանրային ու կրթական հաստատութիւններու քաղաքականացման, ինչպէս նաեւ ընտրողներու նկատմամբ ազդեցութեան եւ վերահսկողութեան փորձերուն։

 

Քվեարկութեան օրը «Արդար քվե» դիտորդական առաքելութիւնը ստացած է 500-էն աւելի հաղորդում եւ ահազանգ։ Դրանցմէ 128-ը վերաբերած են քվեարկութեան գործընթացին արձանագրված խախտումներին, 38-ը՝ ընտրատեղամասերու մէջ միջադեպերուն, 36-ը՝ տեխնիկական եւ կազմակերպչական խնդիրներուն, 34-ը՝ ապօրինի քարոզչութեան, 28-ը՝ ընտրական հանձնաժողովներու աշխատանքի խախտումներուն, իսկ 20-ը՝ ընտրողներու նկատմամբ ճնշման եւ վախեցման դեպքերուն։

 

Զեկոյցին մէջ առանձնայատուկ ուշադրութիւն կը դարձուի քվեարկութեան գաղտնիութեան խախտումներին, ընտրողներու ուղղորդման դեպքերուն, ընտրատեղամասերու հարակից տարածքներում քաղաքացիներու կուտակումներին, ընտրական հանձնաժողովներու գործունէութեան թերութիւններուն եւ դիտորդներու աշխատանքի խոչընդոտման դեպքերուն։ Առաքելութիւնը նաեւ արձանագրած է ընտրական վարչարարութեան եւ վերահսկողական մեխանիզմներու արդյունավետութեան հետ կապուած խնդիրներ, որոնք, ըստ զեկոյցի, կրնան բացասաբար ազդել ընտրութիւններու արդիւնքներուն նկատմամբ հանրային վստահութեան վրայ։

 

Զեկոյցի ամենակարեւոր եզրակացութիւններէն մէկը այն է, որ արձանագրված խախտումներու ամբողջութիւնը կրնար էական ազդեցութիւն ունենալ ընտրութիւններու վերջնական արդիւնքներուն, այդ թուական՝ խորհրդարանական մանդատներու բաշխման վրայ։ Դիտորդական առաքելութիւնը հատուկ անդրադարձ կ՛անի նաեւ այն հանգամանքին, որ շուրջ 60 հազար քաղաքացիներու ընտրական իրաւունքի իրացման սահմանափակման վերաբերեալ խնդիրներ արձանագրվել են, իսկ երեք ընտրատեղամասերու արդիւնքներու անվաւեր ճանաչման հետեւանքով շուրջ 3400 քաղաքացիներու ձայներ դուրս են մնացած վերջնական արդիւնքներու հաշուարկէն։

ԵԱԴ «Արդար քվե» դիտորդական առաքելութիւնը վերահաստատում է, որ ժողովրդավարական ընտրութիւններու նկատմամբ հանրային վստահութեան վերականգնումը հնարաւոր է միայն արձանագրված բոլոր խախտումներու լիարժեք, անկախ եւ անկողմնակալ իրաւական գնահատման պայմաններուն։ Այդ նպատակով առաքելութիւնը կարեւոր է համարում ընտրական գործընթացի նկատմամբ Հայաստանի Հանրապետութեան Սահմանադրութեամբ եւ օրենսդրութեամբ նախատեսուած բոլոր դատական եւ սահմանադրաիրավական վերահսկողական մեխանիզմներու կիրառումը։

 

Հրապարակուած ամփոփիչ զեկոյցը ներառում է արձանագրված փաստերը, իրենց իրաւական գնահատականը, ընտրախախտումներու վիճակագրութիւնը, ինչպէս նաեւ ընտրական համակարգի բարելավմանն ուղղուած առաջարկութիւններ եւ կրնայ ծառայել որպէս կարեւոր փաստաթուղթ՝ ընտրական գործընթացներու հետագա բարելավման եւ ժողովրդավարական ինստիտուտներու ամրապնդման համար։

 

Զեկոյցին մէջ ներառուած ընտրախախտումներու եւ միջադեպերու վերաբերեալ տեղեկութիւնները հավաքագրուած են նաեւ youthvote.live բաց առցանց հարթակի միջոցով, ուր դիտորդներու եւ քաղաքացիներու կողմէ ներկայացուած հաղորդումները հրապարակուած են թափանցիկ ու հանրային հասանելի ձեւաչափով՝ ապահովելով ընտրական գործընթացի նկատմամբ հանրային վերահսկողութեան լրացուցիչ մեխանիզմ եւ հնարաւորութիւն տալով ամեն մէկ քաղաքացու հետեւիլ արձանագրված դեպքերուն իրական ժամանակին»:

 

Զեկոյցը՝ Արդար քվե | FYCA

 

 

  -   Մամլո հաղորդագրություն