Բեռլինի Թանգարանային կղզու բացառիկ ցուցանմուշները կ'ներկայացուին Հայաստանի պատմութեան թանգարանին
21-09-2026 16:25 Հայաստան Մշակոյթ
Սեպտեմբերի 22-ից Հայաստանի պատմութեան թանգարանին կ'գործի «Առասպելներ, պաշտամունքներ եւ տիեզերագիտութիւն․ Բեռլինի Թանգարանային կղզին Հայաստանի պատմութեան թանգարանին» բացառիկ միջազգային ցուցադրութիւնը: Այն կազմակերպուած է Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան 35-ամեակի եւ Բեռլինի Թանգարանային կղզու 200-ամեակի առիթով՝ դառնալով մշակութային երկխօսութեան, ինստիտուցիոնալ յիշողութեան եւ երկու կարեւոր թանգարանային կենտրոններու հավաքածուների փոխադարձ վերաիմաստաւորման նշանակալի հարթակ։ Ցուցադրութեան բացմանն ընդառաջ՝ այսօր Հայաստանի պատմութեան թանգարանին տեղի ունեցած է մամուլի ասուլիս, որի բանախօսները էին ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասեան, ՀՀ-ում Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետութեան արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Կլաուդիա Բուշ, Հայաստանի պատմութեան թանգարանի տնօրէն Դաւիթ Պողոսեան եւ Բեռլինի Թանգարանային կղզու Նախապատմութեան եւ վաղ պատմութեան թանգարանի տնօրէն Մաթիաս Վեմհոֆ։
Անկախութեան օրը նշանաւորւում է նաեւ մշակութային ժառանգութեանն ուղղուած նախաձեռնութիւններով
Ողջունելով ներկաներին՝ ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասեան շնորհաւորած է Անկախութեան 35-ամեակի առիթով եւ ընդգծած է, որ արդէն երրորդ տարին է՝ այս օրը նշանաւորւում է նաեւ մշակութային ժառանգութեանն ուղղուած նախաձեռնութիւններով․ «Մենք նշում ենք Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան 35-ամեակը, եւ կարծում եմ՝ ընտրված խորագիրը՝ հարատեւ պետութեան վերաբերեալ, աւելի քան խօսուն է։ Անցնելով բարդ ճանապարհ՝ մենք ամուր կանգնած ենք այն ուղու վրայ, որը տանում է դեպի մեր պետութեան՝ օրեցօր աւելի հզորացում, ուժեղացում եւ հարատեւութիւն։ Եւ դա տեղի է ունենում նաեւ մշակոյթի միջոցով»։
Ժաննա Անդրեասեանին խօսքով՝ խորհրդանշական է, որ Հայաստանի անկախութեան տոնին բացուող նոր ցուցադրութիւնը իրականացուում է միջազգային համագործակցութեան շրջանակում՝ հեղինակաւոր թանգարանների մասնակցութեամբ։ Հայկական մշակութային ժառանգութիւնը դիտարկուում է համաշխարհային մշակութային ժառանգութեան համատեքստում, իսկ միջազգային ցուցադրութիւնները հնարաւորութիւն են տալիս տեսնելու տարբեր մշակոյթների միջեւ կապերը, ընդհանրութիւնները ու փոխազդեցութիւնները՝ նպաստելով մեր երկրի թանգարանային գործունէութեան որակի բարձրացմանը։
Կրթական բաղադրիչի կարեւորութեան մասին
Ժաննա Անդրեասեանն առանձնակի կարեւորած է ցուցադրութեան կրթական բաղադրիչը՝ հոյս հայտնելով, որ դպրոցականները ակտիվօրէն կ'այցելեն թանգարան, իսկ ցուցադրութեան միջոցով ստացած գիտելիքները կ'օգնեն անոնց նաեւ տարբեր առարկաների ուսումնառութեան ընթացքին։ «Նման ցուցադրութիւնները աւելին են, քան պարզապես տարբեր ցուցանմուշների ներկայացումը։ Դրանք կը դառնան մեզ համար կարեւոր գիտելիքի, ճանաչողութեան, ինչպես նաեւ մեր առօրյայի հետ կապի փոխանցման միջոց»,- նշած է նախարարը՝ ընդգծելով, որ ցուցադրութեան կառուցուածքը հնարաւորութիւն է տալիս հնագույն ժամանակներէն հասնել մինչեւ մեր օրերը եւ տեսնել, թէ անցեալի պատկերացումները ինչ արձագանքներ ունին ներկայում։
Ժաննա Անդրեասեանն շնորհակալութիւն յայտնած է ցուցադրութեան համադրողներին եւ մասնագիտական խմբին գաղափարի մշակման եւ յաջող հայեցակարգի ձեւաւորման համար։ Ան ընդգծած է նաեւ հայ-գերմանական մշակութային համագործակցութեան շարունակական բնոյթը՝ յիշեցնելով Բեռլին կատարած այցն ու ցուցադրութեան նախապատրաստման ընթացքին տեղի ունեցած քննարկումները։
Նախարարը շնորհակալութիւն յայտնած է գերմանական կողմի գործընկերներին, ինչպէս նաեւ ՀՀ-ում Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետութեան դեսպանին մշտական աջակցութեան եւ պատրաստակամութեան համար։ Նշուած է նաեւ, որ Հայաստանի պատմութեան թանգարանն իր հերթին ցուցադրութիւն պիտի ունենայ Բեռլինի Թանգարանային կղզում։
Գերմանական հավաքածուի որոշ նմուշներ առաջին անգամ են ցուցադրվում արտերկրում
ՀՀ-ում Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Կլաուդիա Բուշը եւս շնորհաւորած է ՀՀ քաղաքացիներին Անկախութեան 35-ամեակի կապակցութեամբ՝ կարեւորելով Բեռլինի նշանաւոր թանգարանների եւ Հայաստանի պատմութեան թանգարանի համագործակցութիւնը։ Դեսպանի խօսքով՝ ցուցադրութիւնը ներկայացնում է աշխարհը, երկիրը եւ միմեանց ճանաչելու ու հասկանալու մարդկութեան բազմադարյա փորձերը՝ բրոնզի դարից մինչեւ 20-րդ դար՝ միաժամանակ բացայայտելով տարբեր երկրների, մշակոյթների եւ դարաշրջանների միջեւ առկայ ընդհանրութիւնները։ Ան առանձնակի ընդգծած է, որ գերմանական հավաքածուի որոշ նմուշներ առաջին անգամ են ցուցադրվում արտերկրում։ Կլաուդիա Բուշի գնահատմամբ՝ ցուցադրութիւնը ոչ միայն գիտական եւ մշակութային կարեւոր արժէք ունի, այլեւ հայ-գերմանական յարաբերութիւնների եւ ժամանակակից թանգարանային համագործակցութեան բարձր մակարդակի վկայութիւնն է։ «Այս ցուցադրութիւնը մեր երկկողմ ռազմավարական գործընկերութեան մաս է՝ միտուած տարբեր ոլորտներում, այդ թվում՝ մշակոյթի, կրթութեան եւ ակադեմիական համագործակցութեան խորացմանը, մշակութային փոխանակումների խթանմանն ու փոխըմբռնման ամրապնդմանը»,- ըսած է Կլաուդիա Բուշը՝ Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության կառավարության անունով շնորհակալութիւն յայտնելով ցուցադրութեան կազմակերպման գործում ներգրավուած բոլոր գործընկերներին։
Այցելուները կ'տեղափովեն տարբեր քաղաքակրթութիւններ ու տարբեր ժամանակներ
Հայաստանի պատմութեան թանգարանի տնօրէն Դաւիթ Պողոսեանն եւս շնորհաւորած է ինչպէս Անկախութեան 35-ամեակի, այլեւ կարեւոր ցուցադրութեան բացման առթիւ: «Այս ցուցադրութիւնը մեր այցելուներին կ'տեղափոխի տարբեր քաղաքակրթութիւններ ու ժամանակներ՝ ստեղծելով յուրօրինակ երկխօսութեան հնարաւորութիւն: Սա մեզ համար շատ կարեւոր համագործակցութիւն է, որն անհնարին պիտի ըլլար առանց պետութեան աջակցութեան»,- ըսած է Դաւիթ Պողոսեան: Բեռլինի Թանգարանային կղզու Նախապատմութեան եւ վաղ պատմութեան թանգարանի տնօրէն Մաթիաս Վեմհոֆի խօսքով՝ Բեռլինի Թանգարանային կղզու 200-ամեայ պատմութեան ընթացքին սա առաջին անգամն է, երբ կղզու վեց թանգարաններ համագործակցելով եւ համատեղ իրենց ցուցանմուշները ներկայացնում են Հայաստանի պատմութեան թանգարանին: «Խորհրդանշական է, որ մենք դուրս կ'գանք կղզու սահմաններէն եւ ներկայանանք աշխարհին, ինչը կարեւորագոյն քայլ է նաեւ մարդկանց միջեւ կապերի ամրապնդման տեսանկիւնէն»,- ըսած է Մաթիաս Վեմհոֆը:
50 բացառիկ նմուշներ Բեռլինի Թանգարանային կղզու վեց թանգարաններից
«Առասպելներ, պաշտամունքներ եւ տիեզերագիտութիւն» բացառիկ միջազգային ցուցադրութեան շրջանակում կներկայացուին աւելի քան 50 նմուշներ Բեռլինի Թանգարանային կղզու վեց թանգարաններից։ Դրանք ունեն ժամանակագրական լայն ընդգրկում՝ հին աշխարհէն մինչեւ միջնադար եւ նոր ժամանակներ։ Առաջին անգամ մէկ հարթակում կհամախմբուին Բեռլինի Թանգարանային կղզու վեց թանգարանների եւ Հայաստանի պատմութեան թանգարանի հարուստ հավաքածուներից ընտրված ցուցանմուշներ։ Կներկայացուին Ուրուկէն, Ասորեստանից, Բաբելոնէն, Եգիպտոսէն, Իրանից, Հունաստանից, Հայաստանից, Բյուզանդիայէն, ինչպէս նաեւ Իտալիայէն, Գերմանիայէն եւ այլ երկրներից հայտնաբերված ծիսական անոթներ, կնիքներ, զարդեր, զենքեր ու ճարտարապետական զարդաքանդակներ, որոնց վրայ պահպանուած են տիեզերագիտական եւ առասպելաբանական պատկերների հետքեր։ Ցուցադրութեան առանցքային ցուցանմուշներից են Ք. ա. 12-11-րդ դարերով թվագրվող՝ վաղ երկաթի դարաշրջանի «արեգակնային համակարգի» բրոնզե մոդելները։ Հատկանիշական է, որ անոնց բեռլինեան օրինակները ընդհանրապէս առաջին անգամ են ներկայացուած հանրութեան։
Այցելուները հնարաւորութիւն պիտի ունենան ծանօթանալու տարբեր քաղաքակրթութիւնների մշակութային ժառանգութեան, առասպելաբանական մտածողութեան եւ տիեզերագիտական պատկերացումների միջեւ եղած ընդհանրութիւններին ու փոխակերպումներին։
Ցուցադրութիւնը իրականացուում է Հայաստանի պատմութեան թանգարանի եւ Բեռլինի Թանգարանային կղզու Նախապատմութեան եւ վաղ պատմութեան թանգարանի համագործակցութեամբ՝ ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարութեան եւ Հայաստանում Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության դեսպանութեան ֆինանսական աջակցութեամբ։ Ցուցադրութիւնը գործելու է մինչեւ 2027 թվականի մարտի 21-ը։
* Այս բնագիրը ինքնաշխատօրէն թարգմանուած է արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կողմէ:
ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆ
