Ֆիդանի պատասխանը ավելի շատ հարցեր կը ծնի, քան պարզաբանում հայ-թուրքական կարգաւորումը
18-06-2026 19:30:22 | | Ի՞նչ է գրում սփյուռքի մամուլը
1in.am Ռուսաստանէն երկօրեայ հանդիպումներից ետոյն Թուրքիոյ արտաքին գործերու նախարար Հաքան Ֆիդանը պատասխանած է Turkiye իշխանամետ պարբերականի թղթակցի հարցերուն։ Վերջինս, ի դէպ, այցի ընթացքին, ինչպէս ինք է ձեւակերպած, «քայլ առ քայլ հետեւած» է անոր եւ հրապարակայնացած, որ Ֆիդանը Մոսկուայում «քննարկումներ ունեցած է նաեւ Ռուսաստանի հատուկ ծառայութիւններու ղեկավարներու հետ»։ Ըստ Թուրքիոյ արտաքին գործերու նախարարի, Մոսկուայում ձեռք է բերված 3+3 ձեւաչափով «համագործակցութեան համաձայնութիւն, քանի որ եկած է Կովկասում մրցակցութենէն համագործակցութեան անցնելու ժամանակը»։
Ֆիդանը գնահատած է, որ Մերձաւոր Արեւելքում վերջին իրադարձութիւններուն ետոյն «այդ ընկալումը հասած է որոշակի կէտի» եւ այդ համատեքստում Ռուսաստան եւ Թուրքը «կարող են ամրապնդել իրենց տնտեսութիւնը եւ բարձրացնել Հարաւային Կովկասու եւ Կենտրոնական Ասիայի կայունութիւնը, իսկ գերակայութեան ձգտումներուն պէտք է վերջ տրուի, խաղաղութիւնը, անդորրը եւ կայունութիւնը կծառայեն բոլորի շահերուն»։
Թուրքիոյ արտաքին գործերու նախարարը միաժամանակ ընդգծած է, որ «խոչընդոտներ, իհարկե, կան, որոշ երկիրներու միջեւ անվստահութիւնը հասած է լուրջ մակարդակի»։ Խոսքը, հավանաբար, ռուս-վրացական յարաբերութիւններու մասին է, որովհետեւ Ֆիդանը անմիջապէս յիշեցուցած է անցեալ շաբաթ Ստամբուլում Վրաստանի արտաքին գործերու նախարարի հետ իր հանդիպումը, ինչէն կարելի է ենթադրել, որ Թուրքը փորձ արած է Վրաստանին «բերել 3+3 ձեւաչափի տիրոյթ», բայց յաջողութեան չի հասած։
Turkiye-ին հարցազրույցում Հաքան Ֆիդանը բացայայտած է, որ Մոսկուայում քննարկուած է «Միջին միջանցքը» Թուրքիային «միացնելու հարցը»։ Թուրքը «Միջին միջանցքին» Բաքու-Կարս երկաթգծով արդէն իսկ կապուած է, ուստի միանշանակ է, որ մոսկովեան բանակցութիւններուն քննարկուած է TRIPP նախագծի իրականացման հեռանկարը։ Ադրբեջանի նախկին արտգործնախարար Զուլֆուգարովը տեսակետ արտայայտած է, որ Ռուսաստան ձգտում է Հայաստանի եւ Իրանի սահմանին «իր ներկայութիւնը TRPP նախագծում ինկորպորացնել»։
Թուրքիոյ արտգործնախարարը պատասխանած է նաեւ հայ-թուրքերեն կարգաւորման մասին հարցին։ «Փաշինյանի կառավարութիւնը շատ կարեւոր քայլեր ձեռնարկած է։ Մեր նախագահի կամքով արված են աւելի կարեւոր քայլեր, ներառելով ուղիղ առեւտուրը։ Նոր փուլում ինչ պէտք է արվի, նոյնպէս պարզ է։ Մենք պատրաստ ենք իրավիճակի նորմալացման, երբ դրա համար անհրաժեշտ պայմաններ պիտի ըլլան»,- ըսած է Ֆիդանը։ Այս պատասխանն, եթէ պայմանականութիւնները մէկ կողմ թողնենք, աւելի շատ հարցեր կը ծնի, քան պարզաբանում հայ-թուրքերեն կարգաւորման գործընթացը։
Ֆիդանի չափազանց զգուշաւոր ձեւակերպումներէն հասկացուած է, որ առնուազն Հայաստանի վերաբերող մասով Ռուսաստան Թուրքիոյ հետ «մրցակցութենէն համագործակցութեան անցնելու» պատրաստ չէ։ Իսկ դա Հայաստանի համար շատ լուրջ մարտահրավեր է։
* Այս բնագիրը ինքնաշխատօրէն թարգմանուած է արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կողմէ:
ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆ 
Հայերեն
Русский
English
French
