Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի ԱԳ նախարարները համատեղ ասուլիս կը անցկացնեն․ քննարկուեցաւ նաեւ ՀՀ-ի եւ Ադրբեջանի միջեւ խաղաղութեան գործընթացը
15-09-2026 18:34 Ադրբեջան Քաղաքականութիւն
Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Ջեյհուն Բայրամովը եւ Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանը Բաքվում կայացած հանդիպումից ետք համատեղ մամուլի ասուլիս են անցկացրել՝ անդրադառնալով երկկողմ հարաբերութիւններին, Հայաստան-Ադրբեջան խաղաղութեան գործընթացին, տարածաշրջանային հաղորդակցութիւններին, ինչպես նաեւ Մերձաւոր Արեւելքում, Իրանի շուրջ եւ Սեւ ծովում ստեղծուած իրավիճակին։
Ինչպէս հաղորդում է «Արմենպրես»-ը՝ վկայակոչելով ադրբեջանական APA գործակալութիւնը, Բայրամովը յայտարարած է, որ Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի միջեւ շփումները կանոնաւոր բնոյթ են կրում՝ երկու երկրների հարաբերութիւնները բնութագրելով որպէս աշխարհում նմանը չունեցող։
Նրա խօսքով՝ երկկողմ համագործակցութեան բոլոր ոլորտները արտացոլուած են Շուշիի հռչակագրում։
Հաքան Ֆիդանն իր հերթին յայտարարած է, որ թուրք-ադրբեջանական հարաբերութիւնները զարգանում են «մեկ ժողովուրդ՝ երկու պետութիւն» կարգախոսի ներքոյ։
Նրա խօսքով՝ երկու երկրների միջեւ համագործակցութիւնը պաշտպանութեան եւ անվտանգութեան ոլորտներում շարունակելու է խորանալ, եւ Անկարան մտադիր է շարունակել աշխատանքը այդ ուղղութեամբ։
Ասուլիսի ընթացքին անդրադարձ է կատարվել նաեւ Հարաւային Կովկասում ընթացող գործընթացներին։
Բայրամովի խօսքով՝ ինքը Ֆիդանին տեղեկացրել է տարածաշրջանում տեղի ունեցող գործընթացների մասին, եւ կողմերը մտքեր են փոխանակել խաղաղութեան օրակարգի ու հետագա քայլերի վերաբերեալ։
Ֆիդանն իր հերթին յայտարարած է, որ Թուրքիան ցանկանում է, որ Հարաւային Կովկասը կապուի խաղաղութեան հետ։
«Մենք աջակցում ենք Ադրբեջանի եւ Հայաստանի միջեւ խաղաղութեան գործընթացին»,- ըսած է Թուրքիայի ԱԳ նախարարն՝ հավելելով, որ Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի միջեւ համագործակցութիւնը, իր գնահատմամբ, շարունակելու է կարեւոր դեր ունենալ տարածաշրջանային գործընթացներում։
Թուրքիայի ԱԳ նախարարն անդրադարձած է նաեւ տարածաշրջանային տրանսպորտային հաղորդակցութիւններին եւ Միջին միջանցքին՝ նշելով, որ Թուրքիան եւ Ադրբեջանը կարեւոր դեր ունեն այդ նախագծի իրականացման գործում։
Ֆիդանը խօսած է նաեւ TRIPP նախագծի մասին՝ այն ներկայացնելով որպէս Թուրքիան թիւրքական աշխարհի հետ կապող նախագծերից մէկը։
Նրա խօսքով՝ Կարս–Դիլուջու երկաթուղին այդ նախագծի մաս է կազմում, եւ դրա շինարարութիւնը նախատեսուած է աւարտել մինչեւ 2029 տարին։
Ասուլիսում զգալի տեղ է հատկացուած տնտեսական համագործակցութեան։
Բայրամովի ներկայացրած տվյալների համաձայն՝ Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի միջեւ տնտեսական համագործակցութեան ծաւալը հասած է 5,7 միլիարդ դոլարի, իսկ 2026 թվականի առաջին ութ ամիսներին կազմած է 3,2 միլիարդ դոլար։
Նրա խօսքով՝ Ադրբեջանի ներդրումները Թուրքիայում հասած են 20 միլիարդ դոլարի, իսկ Թուրքիայի ներդրումները Ադրբեջանում՝ 18 միլիարդ դոլարի։ Ադրբեջանում գործում է աւելի քան 4000 թուրքական ընկերութիւն։
Ֆիդանը յայտնած է, որ համապատասխան կառոյցները աշխատում են երկու երկրների միջեւ առեւտրաշրջանառութիւնը մինչեւ 15 միլիարդ դոլարի հասցնելու ուղղութեամբ։
Կողմերը աշխատում են նաեւ էներգետիկ նոր նախագծերի վրայ։ Բայրամովը, մասնաւորապէս, նշել է Ադրբեջանում արտադրվող վերականգնողական էներգիան Սեւ ծովով եվրոպական շուկա հասցնելու, ինչպես նաեւ Նախիջեւանը Թուրքիային կապող էներգետիկ մալուխի նախագծերը։ Նրա խօսքով՝ նախատեսուած է նաեւ վերականգնողական էներգիայի տարանցում դեպի եվրոպական շուկա Թուրքիայի տարածքով։
Բայրամովը յայտարարած է, որ Ադրբեջանը լիակատար աջակցութիւն է տալիս COP31-ի անցկացմանը։ Նրա խօսքով՝ ադրբեջանական այն ամբողջ թիմը, որը ներգրավուած էր COP29-ի աշխատանքներում, կմասնակցի նաեւ COP31-ին։
Արտգործնախարարները անդրադարձած են նաեւ Թիւրքական պետութիւնների կազմակերպութեան շրջանակներում համագործակցութեան եւ յաջորդ ամիս նախատեսուած կազմակերպութեան հերթական գագաթնաժողովի նախապատրաստական աշխատանքներին։
Բայրամովի խօսքով՝ կազմակերպութեան շրջանակներում համերաշխութեան հետագա ամրապնդումը կարեւոր նշանակութիւն ունի Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի համար։
ԱԳ նախարարները քննարկած են նաեւ Մերձաւոր Արեւելքում ստեղծուած իրավիճակը, հակամարտութեան ընդլայնման հնարաւորութիւնը, ինչպես նաեւ դրա կարգաւորման ուղղութեամբ հնարաւոր քայլերը։
Իրանի շուրջ զարգացումների վերաբերեալ Ֆիդանը յայտարարած է, որ Թուրքիան շարունակելու է շփումները համապատասխան բոլոր կողմերի հետ՝ ճգնաժամը դիւանագիտական ճանապարհով կարգաւորելու նպատակով։ Նա նաեւ ընդգծած է, որ Հորմուզի նեղուցով անցումը պէտք է ապահովուի։
Թուրքիայի ԱԳ նախարարն անդրադարձած է նաեւ ռուս-ուկրաինական պատերազմի պայմաններում Սեւ ծովում նավերի դէմ հարձակումներին։
Նրա խօսքով՝ վերջին ամիսներին նման հարձակումները աւելացել են, դրանց հետեւանքով զոհուած են ադրբեջանցի եւ թուրք նավաստիներ։
Ֆիդանը յայտարարած է, որ նման հարձակումների շարունակութիւնը անընդունելի է, եւ Թուրքիան համապատասխան նախազգուշացումներ է փոխանցում կողմերին։
«Թուրքիան շարունակելու է շփումները ռուս-ուկրաինական պատերազմում խաղաղութեան հասնելու նպատակով։ Նույնիսկ ամենավատ խաղաղութիւնը աւելի լավ է, քան պատերազմը»,- ըսած է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարն։
* Այս բնագիրը ինքնաշխատօրէն թարգմանուած է արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կողմէ:
ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆ
