1in.am ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովին ընդառաջ հուլիսի 2-ին Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանը CNN Turk-ին ընդարձակ հարցազրույց կ'ընէ։ Հարցին, թե արդյոք գագաթաժողովի շրջանակներում ԱՄՆ եւ Թուրքիայի նախագահների առանձին հանդիպում նախատեսվա՞ծ է, Ֆիդանը հստակ պատասխան չի տուած, միայն ըսած է, որ Էրդողանը «մի շարք երկկողմ բանակցություններ կ'վարի»։ Թուրք դիվանագետը, սակայն, կրկնած է ավելի վաղ մամուլում տարածուած թեզը, որ եթե Թուրքիայի նախագահէն «առանձին հրավեր չստանար, Դոնալդ Թրամփը հազիվ թէ մասնակցեր ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովին»։
Ֆիդանը Իսրայելի հասցէին շատ կոշտ յայտարարութիւն կ'ընէ՝ ըսելով, որ այդ երկիրը «այլեւս բեռ է դարձած միջազգային հանրութեան համար»։ Իսրայելի արտաքին գործերի նախարար Սաարը իր հերթին ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրներին կոչ կ'ընէ Թուրքիոյ «ցեղասպան նկրտումները զսպել»։
Այս ֆոնին Իսրայելի վարչապետի գրասենեակը յայտնած է, որ հուլիսի 3-ին վարչապետ Նաթանյահուն ԱՄՆ նախագահի հետ հեռախոսազրոյց կ'ունենայ։ Կողմերը պայմանաւորուած են «մոտալուտ հանդիպման մասին»։ Իսրայելական vesty-ն, մինչդեռ, տեղեկութիւն փոխանցած է, որ խօսքը սեպտեմբերին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի շրջանակներում «ենթադրվող հանդիպման մասին» է։
Թուրքական մամուլում իշխող տպաւորութիւն է, որ ԱՄՆ նախագահը «պետք է չեղյալ յայտարարի Թուրքիային սպառազինութիւններու վաճառքի արգելքը»։ ԱՄՆ-ը Թուրքիայի նկատմամբ այդ արգելքը կիրառած է, երբ Թուրքիան Ռուսաստանից հակաօդային պաշտպանութեան C 400 համալիր ձեռք բերած է։
Իսրայելի եւ Միացեալ Նահանգների միջեւ «սառնութիւն է սկսած» իրանա-ամերիկեան «Փոխըմբռնման մասին» հուշագրի ստորագրումէն ետք։ Երուսաղեմում համոզուած են, որ Իրանը «սպառնալիք կմնա, քանի դեռ կրոնապետական ռեժիմը փլուզուած» չէ։ Մի շարք փորձագետներ պնդած են, որ արաբա-իսրայելական «հաշտեցումը իրատեսական» չէ, եւ ԱՄՆ նախագահի «Աբրահամեան համաձայնութիւնները» գործնականում «նվազ արդյունավետ են, քան նա կարծած» էր։
Պարզամտութիւն պիտի ըլլայ սպասել, որ ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովը Թուրքիայի եւ Իսրայելի միջեւ «ամերիկեան ընտրութեան հարցում» պարզութիւն մտցնելու։ Այդուհանդերձ, եթէ Թրամփ-Էրդողան առանձին հանդիպում կայանայ, ապա դրա արդիւնքների մասին տեղեկութիւնէն եւ փորձագիտական գնահատականներէն, թերեւս, հնարաւոր պիտի ըլլայ ենթադրել, թե ի՞նչ հեռանկար կը ընտրի Թուրքիան։ Իսկ դա էական նշանակութիւն ունի հայ-թուրքական կարգաւորման գործընթացի համար։
* Այս բնագիրը ինքնաշխատօրէն թարգմանուած է արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կողմէ:
ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆ
