1in.am Ազգային ժողովի երեկվա միջադեպը ցոյց տուաւ, որ քաղաքական պայքարը կորցնում է բովանդակութիւնը եւ վերածվում ներկայացման։
Խորհրդարանում ձեւաւորուած է մի մթնոլորտ, որտեղ քաղաքական մրցակցութիւնը հաճախ կորցնում է իր բովանդակութիւնը եւ վերածվում միջանձնային բախումներու ու ցուցադրական հակամարտութեան։
«Ուժեղ Հայաստանը» խորհրդարան մտաւ Սամվել Կարապետեանի շուրջ ձեւաւորուած քաղաքական նախագծով։ Բայց այսօր աւելի էական է այլ հարց՝ ինչպէս այդ ուժը շատ արագ տեղաւորուեց այն համակարգում, որի դէմ փորձում է ներկաեանալ որպէս անհաշտ ընդդիմութիւն։
Ընտրութիւններու ժամանակ ՔՊ-ն «Ուժեղ Հայաստանին» մեղադրում էր ընտրակաշառքի եւ լուրջ խախտումներու մէջ։ Բայց ընտրութիւններու յետոյ այդ մեղադրանքները իրաւական շարունակութիւն չստացան, իսկ նոյն ուժի ներկայացուցիչները ստացան խորհրդարանական կարեւոր պաշտօններ։
Սա ցոյց է տալիս քաղաքական համակարգի խորը հակասութիւնը՝ ընտրարշաւի ժամանակ հնչող ծանր մեղադրանքները կարող են շատ արագ համատեղուիլ հետընտրական ինստիտուցիոնալ համագործակցութեան հետ։
Եթե իշխանութիւնը ընտրախախտումներու մասին իր մեղադրանքները լուրջ էր համարում, պարտաւոր էր անոնց տալ համապատասխան իրաւական ընթացք։ Հակառակ դէպքում այդ մեղադրանքները կը մնան ընդամենը նախընտրական հռետորաբանութիւն՝ առանց պետական պատասխանատվութեան։
Այս փոխադարձ շահագրգռուածութիւնը է այսօր ձեւաւորում խորհրդարանի քաղաքական մթնոլորտը։
Իշխանութեան ձեռնտու է ընդդիմութեան սրող հռետորաբանութիւնը, ընդդիմութեան՝ իշխանութեան հետ մշտական հակադրութիւնը։
«Ուժեղ Հայաստանին» ամեն նոր բախում օգնում է պահպանել կոշտ ընդդիմութեան կերպարը։ Արդիւնքում հանրութիւնը ստանում է քաղաքական ներկայացում, իսկ երկրի թիվ մէկ քաղաքական ինստիտուտը՝ աւելի քիչ բովանդակութիւն։
Այս փոխկապակցուածութիւնը հատկապես խնդրահարոյց է հիմա, երբ Հայաստանը միաժամանակ վերանայում է իր անվտանգութեան համակարգը, արտաքին քաղաքական հենարանները եւ տարածաշրջանային յարաբերութիւնները։
Եւրոպայի ու Միացեալ Նահանգներու հետ համագործակցութիւնը խորանում է, Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի հետ կարգաւորման գործընթացները առաջ են շարժվում, իսկ Ռուսաստանի դերակատարութեան նվազումը Հայաստանին ստիպում է աւելի հստակ ձեւակերպել իր նոր արտաքին քաղաքական հենարանները։
Այս փուլում խորհրդարանին պէտք են բովանդակային քննարկումներ՝ անվտանգութեան, պաշտպանութեան, բիւջէի, տնտեսական կախուածութիւններու եւ Հայաստանի արտաքին քաղաքական ուղղութեան շուրջ։
Փոխարենը հանրութիւնը հաճախ տեսնում է բռունցքներ ու փոխադարձ վիրաւորանք։ Խորհրդարանի մակարդակը ցոյց է տալիս նաեւ պետութեան քաղաքական հասունութիւնը։ Երբ խորհրդարանը կորցնում է բովանդակային քաղաքականութեան մշակոյթը, հասարակութիւնը սկսում է կասկածել արդէն ոչ միայն պատգամաւորներին, այլեւ ամբողջ պետական համակարգի արդյունավետութեան։
Հայաստանի քաղաքական փորձը վաղուց ցոյց է տվել՝ անձնական հավատարմութեան ու հովանաւորութեան վրայ կառուցուած քաղաքականութիւնը կարող է ուժեղացնել առանձին խմբերու դիրքերը, բայց երկարաժամկետ առումով թուլացնում է ինստիտուտները։
Ազգային ժողովը որեւէ քաղաքական ուժի ակումբը չէ։ Որեւէ գործարարի արենան ալ չէ։ Այն նաեւ իշխանութեան եւ ընդդիմութեան փոխադարձ ներկայացման բեմը չպետք է լինի։
Քաղաքացին այդ շենքի համար վճարում է ոչ թէ լավ ներկայացում դիտելու, այլ քաղաքականութիւն ստանալու համար։
Խորհրդարանի երեկվա տեսարանը բացեց աւելի խորը խնդիր․ իշխանութիւնը եւ ընդդիմութիւնը կարող են հրապարակաւ բախուիլ եւ միաժամանակ քաղաքականապես «սնվել» այդ հակադրութենէն։
Այդ դեպքում աղմուկն այլեւս բացառութիւն չէ։ Այն կը դառնայ քաղաքական համակարգի սովորական աշխատանքային մաս, եւ հենց այստեղ է խնդրի ամենավտանգաւոր կողմը։
* Այս բնագիրը ինքնաշխատօրէն թարգմանուած է արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կողմէ:
