Գիտության ցեղասպանություն. Պետք է նշել մեղավորներին և գործընթաց սկսել նրանց դեմ Նաև անհրաժեշտ է շտապ վերակազմավորել գիտությունների ակադեմիան. Գրիգոր Բարսեղյան
Նոյյան Տապան
AM RU EN WA FR

Գիտության ցեղասպանություն. Պետք է նշել մեղավորներին և գործընթաց սկսել նրանց դեմ Նաև անհրաժեշտ է շտապ վերակազմավորել գիտությունների ակադեմիան. Գրիգոր Բարսեղյան

24-08-2026 10:10 Վերլուծություն
Գիտության ցեղասպանություն. Պետք է նշել մեղավորներին և գործընթաց սկսել նրանց դեմ Նաև անհրաժեշտ է շտապ վերակազմավորել գիտությունների ակադեմիան. Գրիգոր Բարսեղյան

Գիտության ցեղասպանություն

Պետք է նշել մեղավորներին և գործընթաց սկսել նրանց դեմ

Նաև անհրաժեշտ է շտապ վերակազմավորել գիտությունների ակադեմիան

 

Գրիգոր Բարսեղյան

Հայ մասնագետների խորհրդի նախագահ, գիտությունների դոկտոր,

Մարի Կյուրիի անվան միջազգային գիտական մրցանակի դափնեկիր

 

       Իմ ծավալուն հոդվածներում ներկայացրել եմ գիտության մեջ անգրագիտության, գիտության համար մահացու (ցեղասպանական) օրենքների սարսափելի օրինակներ, որոնք «հորինել» են մեր գիտական պաշտոնյաները (տվյալ դեպքում՝ կրթության նախարարության և այլն, ինչպես նաև կրթության և գիտության կոմիտեի պաշտոնյաները)։

       Վերջին հոդվածը, որտեղ ամեն ինչ մանրամասն նկարագրված է. https://nt.am/ru/news/357901/

Պարզվում է, որ մեր գիտական պաշտոնյաների «հորինած» օրենքները

այնքան թերի են, որ նրանք ոչ մի կերպ հաշվի չեն առնում առավել առաջադեմ գիտնականների ներդրումը:

Օրենքներն այնպիսին են, որ աշխարհի ամենահարգված մրցանակներ ունեցող գիտնականները մեզ մոտ գնահատվելու են ոչ ավելի, քան որպես լաբորանտներ։

Իսկ գիտությունների ակադեմիայի ընտրություններին վերաբերող օրենքներն այնպիսին են, որ տասը Նոբելյան մրցանակ ունեցող գիտնականը կարող է չթույլատրվել Հայաստանի Գիտությունների Ակադեմիա ընտրությունների։

Յուրաքանչյուր բարձր դասարանի աշակերտ կհասկանա, որ դա գիտության ցեղասպանություն է:

       Շատ կարևոր փաստ է, որ վարչապետի գրասենյակում, խորհրդարանում, գիտությունների ակադեմիայում և նախարարությունում բոլոր գլխավոր պաշտոնյաները տեղեկացված են այդ մասին իմ կողմից։

       Մենք կարող ենք ենթադրել, որ այդ պաշտոնյաները պարզապես հիմար են: Բայց երբ հիմար պաշտոնյաներին ցույց ես տալիս, որ իրենց գործողությունները վնասակար են երկրի համար (իսկ ես պաշտոնյաներին այդ մասին լայնորեն տեղեկացրել եմ), նրանք պարտավոր են քայլեր ձեռնարկել իրավիճակը շտկելու համար։ Քանի որ նրանք անտեսել են իմ տեղեկությունը, կարելի է ենթադրել, որ նրանք ոչ թե պարզապես հիմար են, այլ երկրի թշնամիներ, որոնք գիտակցաբար իրականացնում ցեղասպանում են գիտությունը:

       Ակնհայտ է, որ դրա համար առաջին հերթին մեղավոր են գլխավոր պաշտոնյաները (նախարարն ու Կոմիտեի նախագահը)։

       Նրանց անհրաժեշտ է անհապաղ դատի տալ՝ դատական գործընթաց սկսել նրանց դեմ։

       Բայց դա դեռ քիչ է։

       Սարսափելին այն է, որ մեր գլխավոր ակադեմիկոսները՝ ակադեմիայի նախագահությունը, ոչ մի կերպ (ոչ մի բառով) չարձագանքեցին այս ամենին, թեև դա ուղղակիորեն վերաբերում է Ակադեմիային։ Այսինքն՝ ակադեմիայի ամբողջ նախագահությունը չարձագանքեց գիտության ցեղասպանությանը։ (Հնարավոր է, որ նախագահության անդամների համար նախարարության հետ համաձայնությունը հազար անգամ ավելի կարևոր է, քան գիտության ցեղասպանության դադարեցումը):

       Ուստի նախագահությունը պետք է առնվազն գամվի խայտառակության սյանը։

       (Նշենք, որ այստեղ ես միտումնավոր չեմ նշում սովորական ակադեմիկոսներին, քանի որ նրանք կարող էին մտածել, որ հենց ակադեմիայի նախագահությունն է պարտավոր արձագանքել գիտության նման ցեղասպանությանը):

Գիտությունների ակադեմիայի վերակազմավորման մասին

       Նշենք, որ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս Յու. Բ. Զելդովիչը, Սոցիալիստական աշխատանքի եռակի հերոս, Լենինյան մրցանակի և Ստալինյան չորս մրցանակների դափնեկիր, մեր պաշտոնյաների (Անդրեասյան և Հայոցյան) համար այլ բան չէր լինի, քան սովորական լաբորանտ: Նա չի ունեցել համապատասխան դիպլոմներ, որոնք Անդրեասյանն ու Հայոցյանը պահանջում են իրենց հիմար կանոններում։ Եվ դա ոչ մի կերպ չի կարող սխալ համարվել։ ԽՍՀՄ ԳԱ աշխարհահռչակ ակադեմիկոսներ Կուրչատովը, Արցիմովիչը, Կորոլյովը, ինչպես նաև եռակի հերոս Կիրիլ Շյոլկինը (Մետաքսյան) «մեր պաշտոնյաների գիտությամբ» հրապարակումներ չեն ունեցել՝ նրանց բոլոր հրապարակումները փակ են եղել։ Այսպիսով, նրանք բոլորը նույնպես «մեր պաշտոնյաների» կողմից կգնահատվեին որպես լաբորանտներ: Պատկերացնո՞ւմ եք «մեր պաշտոնյաների» հիմարության աստիճանը։

       Բացի այդ, նույնիսկ տասը Նոբելյան մրցանակ ունեցողները մեզ մոտ կարող են (Անդրեասյանի և Հայոցյանի մոտ) պարզապես սովորական լաբորանտներ լինել։

       Հիմա նշենք, որ վերոնշյալ համաշխարհային մեծության գիտնականները, ավտոմատ կերպով կմերժվեին Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի առաջիկա ընտրություններին մասնակցելու համար (քանի որ նրանք բոլորը մեզ մոտ կգնահատվեին ոչ ավել, քան որպես լաբորանտ)։

Դա իսկապես սարսափելի անբարոյականության դրսևորում է գիտության նկատմամբ:

Դա իսկապես գիտության ցեղասպանություն է:

Այսպիսով, ակադեմիայի նման ընտրությունները, սարսափելի հակագիտական օրենքների հիման վրա պետք է անհապաղ դադարեցվեն։

       Վերոնշյալ հոդվածում ներկայացված է գիտնականների վարկանիշների գնահատման ճիշտ սխեման (այդ սխեմայում չեն անտեսվում ականավոր գիտնականները, ինչպես Անդրեասյանի և Հայոցյանի սխեմաներում):

Ինչ անել հետո, ակնհայտ է:

Ստեղծել նոր ակադեմիա, որում կներառվեն միայն ամենաբարձր վարկանիշ ունեցող գիտնականներ։

Անհրաժեշտ է չեղարկել ծայրահեղ հիմար, խաբուսիկ,

գիտության համար մահացու կանոնները, որոնք հորինել են պաշտոնյաները

գիտնականների ֆինանսավորմամբ:

       Հայաստանում այժմ գրեթե չկա գիտնական, որի աշխատանքը կարելի է գնահատել հայ գիտնականների ուժերով։ Պատճառն այն է, որ գիտության մեջ կան մասնագիտությունների «կոդեր», և տվյալ գիտնականին կարող է գնահատել միայն ու բացառապես մեկ այլ մասնագետ, ով նման շատ «կոդեր» ունի: Իսկ նման դեպքեր Հայաստանում գրեթե չեն լինում։ Իսկ եթե Հայաստանում կա այդպիսի մասնագետ, ապա դա կամ ընկեր է, կամ մրցակից։ Այսպիսով, հույս ունենալ, որ տվյալ մասնագետը ճիշտ կգնահատվի Հայաստանում, չի կարելի։ (Բերեմ մի օրինակ։ Մաթեմատիկայում այսօր կա մոտ 990 «կոդ», իսկ Հայաստանում կա մոտ 100 մաթեմատիկոս, որոնք հոդվածներ են գրում։ Այսինքն, հավանականությունը, որ Հայաստանում ինչ-որ մեկին կարող են գնահատել մասնագետները, շատ փոքր է)։

       Այնուամենայնիվ, Կոմիտեն տարիներ շարունակ հայտարարում է, որ ունի աշխարհի լավագույն մասնագետները: Կոմիտեն անխնա ստում է և չի կարմրում: Նա դրամաշնորհներ է տրամադրում (բնականաբար, հակագիտական հիմունքներով): Այնուհետև այդ դրամաշնորհների հաշվարկների հիման վրա շնորհվում են տարբեր մրցանակներ (ինչը, իհարկե, հակագիտական է):

       Այսպիսով, այն ամենը, ինչ տրվել և շնորհվել է Հայաստանում, պետք է անտեսվի։

       Արդյունքում, «մեր պաշտոնյաները» պարզապես կմերժեն տասը Նոբելյան մրցանակի դափնեկրին:

       Դուք պատկերացնո՞ւմ եք, թե ինչ հիմարություն են առաջարկում պաշտոնյաները։ Պարզապես աչքերի առաջ սևանում է նման հիմարությունից:

Պարոն Փաշինյան և պարոնայք ընդդիմություն։

Դուք չե՞ք հասկանում, որ ձեր պաշտոնյաները (նախարար և կոմիտեի նախագահ) ցեղասպանում են գիտությունը: Չե՞ք համարում,

որ նման պաշտոնյաները պետք է անհապաղ դատվեն:

Ի վերջո, ամբողջ աշխարհը կծիծաղի Հայաստանի վրա։

       Առաջարկությունները, թե ինչպես ճիշտ որոշել գիտնականների վարկանիշները և կազմակերպել գիտության վերակազմավորումը, ներկայացված են վերը նշված մեջբերման մեջ:

Նոյյան տապան   |   Վերլուծություն

Կարդացել են 134 անգամ